Menu

Surah An-Nazi'at

Those who drag forth

Chapter 79 of 114

تلاوت زیبای قرآن

Surah An-Nazi'at

Recited by Salaah Bukhaatir

Overview

About this Surah

It takes its name from v. 16.

At a glance

Surah 79 of 114

Translation
Persian
Recitation
Salaah Bukhaatir

Ask the AI about this Surah

Commentary

Tafsir

<h2>Name</h2><p>It takes its name from <a href="/19/16" rel="noopener noreferrer" target="_blank">v. 16</a>.</p><h2>Period of Revelation</h2><p>It was revealed before the migration to Habash. We learn from authentic traditions that Hadrat Ja'afar recited <a href="/19/1-40" rel="noopener noreferrer" target="_blank">vv. 1-40</a> of this Surah in the court of Negus when he called the migrants to his court.</p><h2>Historical Background</h2><p>We have already briefly referred to the conditions of that period in the introduction to Surah Al-Kahf. Here we shall give a more detailed account of the same conditions, which will be helpful in grasping the meaning of this Surah and the other Surahs of the same period. When the chiefs of the Quraish felt that they had failed to suppress the Islamic movement by ridicule, sarcasm, and by holding out promises and threats and by making false accusations, they resorted to persecution, beating and economic pressure. They would seize new Muslims of their tribes and would persecute, starve and inflict physical torture on them in order to coerce them into giving up Islam. The most pitiful victims of their persecution were the poor people and the slaves and the proteges of the Quraish. They were severely tortured, imprisoned, kept hungry and thirsty, and were dragged on the burning sands of Makkah. The people would get work from the professional laborers but would not pay them their wages. As an illustration we describe below the story of Hadrat Khabbab bin Arat, which is narrated in <em>Bukhari</em> and <em>Muslim</em> :</p><p>"I used to work as a blacksmith in Makkah. Once I did some work for As bin Wa'il. When I went to ask for my wages, he said, 'I will not pay your wages unless you disown Muhammad'."</p><p>In the same connection Hadrat Khabbab says, "One day the Holy Prophet was sitting in the shadow of the Ka'abah. I went to him and said, 'O Messenger of Allah, now persecution has gone to its extreme; why do you not pray to Allah (for relief)?' At this the Holy Prophet was greatly moved. He said, 'The believers before you were persecuted much more than you. Their bones were scraped with combs of iron and their heads were cut with saws, but still they did not give up their Faith. I assure you that Allah will fulfill this Mission, and there will come a period of such peace that one would travel from Sanna to Hadramaut, and he will have no fear from anyone, save Allah. But you people have already become impatient'." (<em>Bukhari</em>)</p><p>When the conditions became unbearable, the Holy Prophet, in the month of Rajab of the fifth year of Prophethood, gave advice to his Companions to this effect: "You may well migrate to Habash, for there is a king, who does not allow any kind of injustice to anyone, and there is good in his land. You should remain there till the time that Allah provides a remedy for your affliction".</p><p>Accordingly, at first, eleven men and four women left for Habash. The Quraish pursued them up to the coast but fortunately they managed to sail for Habash from the sea-port of Shu'aibah, and escape their pursuers. After a few months, other Muslims migrated to Habash and their number rose to eighty-three men and eleven women of the Quraish and seven non-Quraish. Only forty people were left with the Holy Prophet at Makkah.</p><p>There was great outrage in Makkah after the migration, as every family of the Quraish were adversely affected. There was hardly a family of the Quraish who did not lose a son, son-in-law, daughter, brother or a sister. Among the migrants were the near relatives of Abu Jahl, Abu Sufyan and other chief of the Quraish who were notorious for their persecution of the Muslims. As a result, some of them became even more bitter in their enmity towards Islam, while others who were so moved by this embraced Islam. For example, the Migration left a deep mark on Hadrat Umar. One of his relatives, Laila, daughter of Hathmah, says, "I was packing my luggage for Migration, while my husband, Amr bin Rabiy'ah, had gone out. In the meantime Umar came there and began to watch me, while I was engaged in preparation for the journey. Then he said, 'Are you also going to migrate?' I answered, 'Yes by God, you people have persecuted us much. But the wide earth of Allah is open for us. Now we are going to a place where Allah will grant us peace'. At this, I noticed such signs of emotion on the face of Umar as I had never seen before. He simply said, 'May God be with you' and went away."</p><p>After the migration, the Quraish held consultations, and decided to send Abdullah bin Abi Rabiy'ah (half brother of Abu Jahl), and <span style="color: rgb(77, 81, 86);">Amr ibn al-As</span> to Habash with precious gifts to persuade Negus (the Ethiopian King) to send the migrants back to Makkah. Hadrat Umm Salmah (a wife of the Holy Prophet), was among those who immigrated, later related this part of the story in detail. She says, "When these two clever statesmen of the Quraish reached Habash, they distributed the gifts among the courtiers of the King and persuaded them to recommend strongly to him to send the migrants back. Then they saw Negus himself and, presenting rich gifts to him, said, "Some headstrong brats of our city have come to your land and our chiefs have sent us to you with the request that you may kindly send them back. These brats have forsaken our faith and have not embraced your faith either, but have invented a new faith". As soon as they had finished their speech, all the courtiers recommended their case, saying, "We should send such people back to their city for their people know them better. It is not proper for us to keep them here." At this the King was annoyed and said, "I am not going to give them back without proper inquiry. As these people have put their trust in my country rather than in any other country and have come here to take shelter, I will not betray them. At first I will send for them and investigate into the allegations these people have made against them. Then I will make my final decision". Accordingly, the King sent for the Companions of the Holy Prophet and asked them to come to his court.</p><p>When the migrants received the message of the King, they assembled and held consultations as to what they should say to the King. At last they came to this unanimous decision: "We will present before the King the teachings of the Holy Prophet without adding to or withholding anything from them, and leave it to him whether he lets us remain here or turns us out of his land". When they came to the court, the King put this problem abruptly before them:"I understand that you have given up the faith of your forefathers and have neither embraced my faith nor any other existing faith. I would like to know what your new faith is." At this, Jafar bin Abi Talib, on behalf of the migrants, made an extempore speech to this effect: "O King! We were sunk deep in ignorance and had become very corrupt; then Muhammad (Allah's peace be upon him) came to us as a Messenger of God, and did his best to reform us. But the Quraish began to persecute his followers, so we have come to your country in the hope that here we will be free from persecution". After his speech, the King said, "Please recite a piece of the Revelation which has been sent down by God to your Prophet". In response, Hadrat Jafar recited that portion of Surah Maryam which relates the story of Prophets John and Jesus (Allah's peace be upon them). The King listened to it and wept, so much so that his beard became wet with tears. When Hadrat Jafar finished the recital, he said:"Most surely this Revelation and the Message of Jesus have come from the same source. By God I will not give you up into the hands of these people".</p><p>Next day \`Amr bin \`As went to Negus and said, "Please send for them again and ask them concerning the creed they hold about Jesus, the son of Mary, for they say a horrible thing about him". The King again sent for the migrants, who had already learned about the scheme of Amr. They again sat together and held consultations in regard to the answer they should give to the King, if he asked about the belief they held about Prophet Jesus. Though this was a very critical situation and all of them were uneasy about it, they decided that they would say the same thing that Allah and His Messenger had taught them. Accordingly, when they went to the court, the King put them the question that had been suggested by Amr bin As. So Jafar bin Abi Talib stood up and answered without the hesitation: "He was a Servant of Allah and His Messenger. He was a Spirit and a Word of Allah which had been sent to virgin Mary." At this the King picked up a straw from the ground and said, 'Bye God, Jesus was not worth this straw more than what you have said about him." After this the King returned the gifts sent by the Quraish, saying, "I do not take any bribe". Then he said to the migrants, "You are allowed to stay here in perfect peace."</p><h2>Theme and Subject</h2><p>Keeping in view this historical background, it becomes quite obvious that this Surah was sent down to serve the migrants as a "provision" for their journey to Habash, as if to say, "Though you are leaving your country as persecuted emigrants to a Christian country, you should not in the least hide anything from the teachings you have received. Therefore, you should plainly say to the Christians that Prophet Jesus was not the son of God."</p><p>After relating the story of Prophets John and Jesus in v?v?\.?\s*[0-9]+\s*-\s*[0-9]+, the story of Prophet Abraham has been related (<a href="/19/41-50" rel="noopener noreferrer" target="_blank">vv. 41-50</a>) also for the benefit of the Migrants for he also had been forced like them to leave his country by the persecution of his father, his family and his country men. On the one hand, this meant to console the Emigrants that they were following the footsteps of Prophet Abraham and would attain the same good end as that Prophet did. On the other hand, it meant to warn the disbeliever, of Makkah that they should note it well that they were in the position of the cruel people who had persecuted their forefather and leader, Abraham, while the Muslim Emigrants were in the position of Prophet Abraham himself.</p><p>Then the mention of the other Prophets has been made in <a href="/19/51-65" rel="noopener noreferrer" target="_blank">vv. 51-65</a> with a view to impress that Muhammad (Allah's peace be upon him) had brought the same way of Life that had been brought by the former Prophets but their followers had become corrupt and adopted wrong ways.</p><p>In the concluding passage (<a href="/19/66-98" rel="noopener noreferrer" target="_blank">vv. 66-98</a>), a strong criticism has been made of the evil ways of the disbelievers of Makkah, while the Believers have been given the good news that they would come out successful and become the beloved of the people, in spite of the worst efforts of the enemies of the Truth.</p>

Verse by verse

Surah An-Nazi'at · Those who drag forth

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

  1. Ayah 1

    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ وَالنَّازِعَاتِ غَرْقًا

    سوگند به همه‌ی چیزهائی که (نیروئی بدانها داده شده است که بدان اشیاء را از قرارگاه خود) کاملاً برمی‌کنند و بیرون می‌کشند! [[«النَّازِغاَتِ»: برکنندگان. بیرون کشندگان. برای واژه‌های پنجگانه (نَازِعَات، نَاشِطَات، سَابِحَات، سَابِقَات، مُدَبِّرَات) بیش از شش معنی بیان کرده‌اند (نگا: تفسیر کبیر). از جمله: فرشتگان، ستارگان آسمان، اسبان مجاهدان، ارواح مردگان، غازیان و جهادگران، قلوب مردمان، و گاهی آمیزه‌ای از اینها. امّا اغلب مفسّران طرفدار ستارگان و فرشتگانند. بهترین نظریّه، سخن تفسیر المنتخب است که گردآورنده چکیده همه نظرات است و ما آن را پسندیده و تقدیم داشته‌ایم. «غَرْقاً»: به گونه اغراق‌آمیز. به تمام و کمال.]]

  2. Ayah 2

    وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا

    و سوگند به همه‌ی چیزهائی که (نیروئی بدانها داده شده است که بدان اشیاء را از قرارگاه خود) چابکانه و استادانه بیرون می‌کشند! [[«النَّاشِطَاتِ»: آنهائی که کارها را آهسته و آرام، ولی استادانه و چابکانه به انجام می‌رسانند.]]

  3. Ayah 3

    وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا

    و سوگند به همه‌ی چیزهائی که (سرعتی بدانها داده شده است که در پرتو آن، وظائف خود را هر چه زودتر) به گونه‌ی ساده و آسان انجام می‌دهند!

  4. Ayah 4

    فَالسَّابِقَاتِ سَبْقًا

    و سوگند به همه‌ی چیزهائی که (در انجام وظائف محوّله بر دیگران) کاملاً سبقت می‌گیرند! [[«السَّابِقَاتِ»: پیش‌تازان. سبقت‌گیرندگان.]]

  5. Ayah 5

    فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْرًا

    و سوگند به همه‌ی چیزهائی که (با ویژگیهائی که بدانها داده شده است) به اداره‌ی امور می‌پردازند! [[«الْمُدَبِّرَاتِ»: گردانندگان. اداره‌کنندگان. «أَمْراً»: کار. مراد کارها است. چرا که این واژه اسم جنس و به منزله جمع است (نگا: تفسیر کبیر). جواب قسم محذوف است. یعنی سوگند به همه این آفریده‌های عجیب و غریب جهان، که رستاخیز برپا می‌شود و قیامت می‌آید.]]

  6. Ayah 6

    يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ

    (رستاخیز و قیامت برپا می‌گردد) در آن روزی که (نفخه‌ی اوّل، در صور دمیده می‌شود و) زلزله‌ای در می‌گیرد (و دنیا خراب می‌گردد و همگان می‌میرند). [[«تَرْجُفُ»: می‌لرزد. می‌لرزاند. این فعل به صورت لازم و متعدّی به کار می‌رود. «الرَّاجِفَةُ»: لرزان. لرزاننده. مراد نفخه نخستین صور است که در جهان می‌پیچد و جهان را می‌لرزاند و خراب می‌گرداند. برخی گفته‌اند: مراد زلزله کره زمین و از هم پاشیدن آن است.]]

  7. Ayah 7

    تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ

    سپس (نفخه‌ی دوم، در صور دمیده می‌شود و زلزله‌ی نخستین) زلزله‌ی دیگری به دنبال خواهد داشت (که مردگان زنده می‌گردند و رستاخیز و قیامت آغاز می‌شود، و جهان ابدی آغاز می‌گردد). [[«تَتْبَعُهَا»: به دنبال آن می‌آید و رخ می‌دهد. «الرَّادِفَةُ»: پیرو. به دنبال آینده. مراد نفخه دوم است که بعد از نفخه اوّل قرار دارد و اعلام فرا رسیدن رستاخیز و قیامت است. برخی گفته‌اند: مراد زلزله و تکانی است که آسمانها را به دنبال ویرانی زمین در بر می‌گیرد (نگا: زمر / 68).]]

  8. Ayah 8

    قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ وَاجِفَةٌ

    دلهائی در آن روز تپان و پریشان می‌گردند. [[«وَاجِفَةٌ»: مضطرب و پریشان. لرزان و نگران. تپنده و آشفته.]]

  9. Ayah 9

    أَبْصَارُهَا خَاشِعَةٌ

    و چشمانشان فرو افتاده و فروخفته می‌گردد. [[«أَبْصَارُهَا»: چشمان ایشان. مراد صاحبان چشمها است. «خَاشِعَةً»: ذلیل و خوار. فرو افتاده و فروخفته.]]

  10. Ayah 10

    يَقُولُونَ أَإِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحَافِرَةِ

    (آنان در دنیا) می‌گفتند: آیا ما دوباره (زنده می‌گردیم و) به زندگی بازگردانده می‌شویم؟! [[«مَرْدُودُونَ»: برگردانده شدگان. «الْحَافِرَةِ»: راه طی شده. حالت نخستین و زندگی پیشین. مراد حیات دوباره و آفرینش دوباره است.]]

  11. Ayah 11

    أَإِذَا كُنَّا عِظَامًا نَّخِرَةً

    آیا وقتی که استخوانهای پوسیده و فرسوده‌ای خواهیم شد (به زندگی بازگردانده می‌شویم؟). [[«عِظَام»: جمع عَظْم، استخوانها. «نَخِرَةً»: پوسیده. فرسوده.]]

  12. Ayah 12

    قَالُوا تِلْكَ إِذًا كَرَّةٌ خَاسِرَةٌ

    (تمسخرکنان) می‌گفتند: این (بازگشت به زندگی دوباره، اگر انجام‌پذیر گردد) در این صورت بازگشت زیانبار و زیان‌بخشی خواهد بود! (و ما هرگز از این زیانها نخواهیم کرد، و چنین کاری ممکن نیست). [[«تِلْکَ»: این رجعت و بازگشت. «إِذاً»: آن گاه. «کَرَّةٌ»: بازگشت. برگشت. «خَاسِرَةٌ»: زیانبار. زیان‌بخش. پرضرر و زیان.]]

  13. Ayah 13

    فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ

    (بازگشت آنان چندان مشکل نیست) تنها صدائی (از صور) برمی‌خیزد و بازگشت انجام می‌پذیرد. [[«هِیَ»: بازگشت. زندگی. رجعت به حیات دوباره. «زَجْرَةٌ»: صدا و فریاد. مراد صدای صور برای بار دوم است که بر اثر آن همه مردگان زنده می‌گردند.]]

  14. Ayah 14

    فَإِذَا هُم بِالسَّاهِرَةِ

    ناگهان همگان (به پا می‌خیزند و) در دشت پهناور و سفید محشر آماده می‌شوند. [[«السَّاهِرَةِ»: دشت و بیابان سفید و هموار و پهناور. مراد صحرای محشر است.]]

  15. Ayah 15

    هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ مُوسَىٰ

    آیا خبر داستان موسی به تو رسیده است؟ [[«حَدِیثُ»: سخن. خبر. داستان. «هَلْ أَتَاکَ ...»: مطلب با استفهام شروع شده است تا شوق شنونده بیدار، و آماده شنیدن داستان گردد.]]

  16. Ayah 16

    إِذْ نَادَاهُ رَبُّهُ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى

    بدان گاه که پروردگارش او را در زمین مقدّس طُوی صدا زد. [[«بِالْوَادِی الْمُقَدَّسِ طُویً»: (نگا: طه / 12). «الْوَادِی»: سرزمین. یاء آخر آن در رسم‌الخطّ قرآنی حذف شده است. «طُویً»: نام سرزمینی در شام، میان مَدْیَن و مصر، در پائین کوه طور سینا، نخستین بار، در آنجا به موسی (ع) وحی شد. بدل از (الْوادی) است.]]

  17. Ayah 17

    اذْهَبْ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ

    (بدو گفت:) برو به سوی فرعون که سرکشی و طغیان کرده است. [[«طَغی»،: سرکشی کرده است. در کفر و عصیان و ظلم، از حد گذشته است. از مرز بندگی فراتر رفته است.]]

  18. Ayah 18

    فَقُلْ هَل لَّكَ إِلَىٰ أَن تَزَكَّىٰ

    بگو: آیا میل داری (از آنچه در آن هستی)، رها و پاک گردی؟ [[«هَل لَّکَ ...»: آیا میل داری؟ خبر مبتدای محذوفی چون (مَیْلٌ) و (رَغْبَةٌ) است، در اصل چنین است: هَل لَّکَ مَیْلٌ؟ این شیوه، در خواستِ توأم با سازش و نرمش است. «تَزَکّی»: پاک گردی. فعل مضارع است و اصل آن (تَتَزکّی) است.]]

  19. Ayah 19

    وَأَهْدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخْشَىٰ

    و تو را به سوی پروردگارت رهبری کنم (و او را به تو بشناسانم) تا تو (از او) اندیشناک و بیمناک گردی (و خلاف نکنی؟) [[«فَتَخْشی»: خشیت، ترس و هراسی است که نتیجه احساس به عظمت و قدرت خدا است. چنین احساسی هم با شناخت او، در دل انسان پدیدار می‌شود (نگا: فاطر / 28).]]

  20. Ayah 20

    فَأَرَاهُ الْآيَةَ الْكُبْرَىٰ

    (موسی به پیش فرعون رفت و) معجزه‌ی بزرگ (خود، یعنی تبدیل عصا به اژدها) را بدو نشان داد. [[«الآیَةَ الْکُبْری»: معجزه بزرگ. مراد تبدیل عصا به اژدها است. نشان دادن معجزه و کار عملی، پس از بیان ادلّه و براهین قولی بوده است.]]

  21. Ayah 21

    فَكَذَّبَ وَعَصَىٰ

    امّا فرعون، موسی را دروغگو نامید و (نبوّت او را نپذیرفت، و از چیزی که از جانب خدا با خود آورده بود) سرپیچی کرد. [[«کَذَّبَ»: موسی را تکذیب کرد و پیغمبریش را دروغ نامید. «عَصی»: از دستورهای آسمانی و رهنمودهای الهی سرپیچی و سرکشی کرد.]]

  22. Ayah 22

    ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَىٰ

    سپس پشت کرد و رفت و (برای مبارزه‌ی با موسی) به سعی و تلاش پرداخت. [[«أَدْبَرَ»: پشت کرد و رفت.]]

  23. Ayah 23

    فَحَشَرَ فَنَادَىٰ

    آن گاه (جادوگران را) گرد آورد و (مردمان را) دعوت کرد. [[«حَشَرَ»: بسیج کرد. گرد آورد. مراد گرد آوردن جادوگران است (نگا: شعراء / 36 و 53). «نَادی»: دعوت کرد. فرا خواند. بانگ برداشت (نگا: زخرف / 51).]]

  24. Ayah 24

    فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَىٰ

    و گفت: من والاترین معبود شما هستم! [[«أناَ رَبُّکُمْ الأعْلی»: با توجّه به خاصّیّت نفسِ آفت‌زده طاغیان که کلمه حق و دعوت به آن، بر طغیان و غرورشان می‌افزاید (نگا: بقره / 206، صافّات / 35) و مال و منال و مقام گاهی به ادّعای الوهیّتشان می‌کشاند (نگا: زخرف / 51) جنون پادشاهی هم فرعون مادیگرا را بر آن داشته است که در اوقات معمولی معبودهائی برای خود برگزیند (نگا: اعراف / 127) و در لحظاتی خویشتن را یگانه معبود دیگران بداند (نگا: شعراء / 29، قصص / 38) و زمانی خود را معبود والایِ والا بنامد. همیشه تاریخ، شاهد خداگونه‌ها بوده و سخن قال یا حال ایشان را شنیده است. مگر از کافران بی‌ادب، جز این باید شنید؟]]

  25. Ayah 25

    فَأَخَذَهُ اللَّهُ نَكَالَ الْآخِرَةِ وَالْأُولَىٰ

    خدا او را به عذاب دنیا و آخرت گرفتار کرد. [[«نَکَالَ»: تعذیب. عذاب و عقوبت. مفعول مطلق است و یا منصوب به نزع خافض است. «الآخِرَةِ وَ الأُولی»: آن جهان و این جهان. چون عذاب آخرت مهم‌تر از عذاب دنیا است، ذکر آن پیشتر آمده است.]]

  26. Ayah 26

    إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّمَن يَخْشَىٰ

    در این (داستانِ موسی و فرعون، درس) عبرت بزرگی است برای کسی که (از خدا) بترسد. [[«لِمَن یَخْشی»: عبرت گرفتن از چنین داستانهائی تنها برای کسانی میسّر است که خوف و خشیت و احساس مسؤولیّت به دل راه داده‌اند.]]

  27. Ayah 27

    أَأَنتُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمِ السَّمَاءُ ۚ بَنَاهَا

    (ای منکرانِ معاد!) آیا آفرینش (مجدّد پس از مرگ) شما سخت‌تر است یا آفرینش آسمان که خدا آن را (با این همه عظمت سرسام‌آور و نظم و نظام شگفت، بالای سرتان همچون کاخی) بنا نهاده است؟ [[«خَلْقاً»: آفرینش. ساختار. تمییز است. «أَأَنتُمْ أَشَدُّ ...»: این آیه پاسخ گفتار منکران معاد است که می‌گفتند: أإِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِی الْحَافِرَةِ. اجزاء کرات آسمانی را از عدم آفریده است و آنها را به شکل خورشیدها و ماهها و ستاره‌ها درآورده است، اجزاء متفرّق بدن شما را نیز بازآفرینی می‌کند و بهم می‌پیوندد و در صحنه حیات مجدّد حاضر می‌گرداند و مورد بازخواستتان قرار می‌دهد. پس چه جای شگفتی است؟]]

  28. Ayah 28

    رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّاهَا

    ارتفاع و بلندای آن را بالا برد و گسترشش داد، و آن را آراسته و پیراسته کرد و سر و سامانش بخشید. [[«رَفَعَ»: بالا برد. گسترش داد. «سَمْکَ»: ارتفاع. بلندا. بعضی آن را سقف و آسمانه دانسته‌اند. «سَوّی»: ساخته و پرداخته کرد. یعنی هر یک را فواصل معیّن و اندازه و خاصّیّت ویژه بخشید و در مدارات خود جای داد و یکی را به دیگری مرتّبط ساخت. (نگا: بقره / 29).]]

  29. Ayah 29

    وَأَغْطَشَ لَيْلَهَا وَأَخْرَجَ ضُحَاهَا

    و شب آن را تاریک کرد، و روزِ آن را پدیدار و روشن ساخت. [[«أَغْطَشَ»: تاریک کرد. دیجور ساخت. «أَخْرَجَ»: پدیدار کرد. ظهور بخشید. مراد روشن کردن است. «ضُحی»: اوائل روز. تمام روز (نگا: اعراف / 98، طه / 59، ضحی / 1، نازعات / 46).]]

  30. Ayah 30

    وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَٰلِكَ دَحَاهَا

    و پس از آن، زمین را غلتاند و (به شکل بیضی در آورد و) گستراند. [[«دَحَاهَا»: آن را پرت کرد و غلتاند. آن را به شکل بیضی درآورد و گستراند. چون اغلب تفسیرها و فرهنگها (دحو) را تنها به معنی (گسترانیدن) ذکر کرده‌اند، چند جمله را برای تأکید معنی غلتاندن و قِل دادن از دو تفسیر عیناً ذکر می‌نمائیم: أَصْلُ الدَّحْوِ الإِزالَةُ لِلشَّیْء مِنْ مَکانٍ إِلی مَکانٍ، وَ مِنْهُ یُقالُ: إِنَّ الصَّبِیَّ یَدْحُو بِالْکُرَةِ، أَیْ یَقْذِفُهَا عَلی وَجْهِ الأرْضِ (نگا: تفسیر کبیر). دَحَاهَا: بَسَطَهَا وَ أَوْسَعَهَا لِسُکْنی أَهْلِها، أَوْ جَعَلَهَا عَلی شَکْلِ دِحْیَةٍ وَ هِیَ الْبَیْضَةُ (نگا: تفسیر و بیان مفردات القرآن). همچنین (نگا: فرهنگهای: محیط‌المحیط، لسان‌العرب. تفسیرهای: المصحف‌المیسّر، پرتوی از قرآن، المنار جلد اوّل صفحه 248).]]

  31. Ayah 31

    أَخْرَجَ مِنْهَا مَاءَهَا وَمَرْعَاهَا

    آب آن را و چراگاه آن را پدیدار کرد. [[«مَرْعی»: چراگاه. «مَآءَها وَ مَرْعَاهَا»: اشاره به مایه حیات جانداران و اقوات آنها است.]]

  32. Ayah 32

    وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا

    و کوهها را محکم و استوار کرد. [[«أَرْسَاهَا»: ثابت و استوار کرد (نگا: رعد / 3، حجر / 19، نحل / 15).]]

  33. Ayah 33

    مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَامِكُمْ

    برای استفاده‌ی شما و چهارپایان شما (همه‌ی اینها را سر و سامان داده و سرگشته و فرمانبردار کرده‌ایم). [[«مَتَاعاً»: بهره‌مندی و بهره‌گیری. استفاده. مفعولٌ‌له است.]]

  34. Ayah 34

    فَإِذَا جَاءَتِ الطَّامَّةُ الْكُبْرَىٰ

    هنگامی که بزرگترین حادثه (و بلای سخت طاقت‌فرسای قیامت) فرا می‌رسد. [[«الطّآمَّةُ»: حادثه عظیم. مصیبت طاقت‌فرسا. بلای سخت و فراگیر. مراد قیامت است. «الْکُبْری»: بزرگترین. معلوم است هیچ مصیبت و واقعه‌ای بزرگتر از قیامت نیست.]]

  35. Ayah 35

    يَوْمَ يَتَذَكَّرُ الْإِنسَانُ مَا سَعَىٰ

    در آن روز، انسان به یاد می‌آورد همه‌ی کوششها و تلاشهائی را که کرده است. [[«یَوْمَ»: بدل از (إِذَا) است و جواب (إِذَا) محذوف است و تفصیل نهفته در آیات بعدی است. یعنی همین که طامّه کبری روی آورد، عالَم و روز و دوره‌ای پیش می‌آید که در آن موجبات غفلت و فراموشی از میان می‌رود، و ...]]

  36. Ayah 36

    وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَن يَرَىٰ

    و دوزخ برای هر فرد بینائی، آشکار و نمایان می‌گردد (و بر کسی مخفی نمی‌ماند). [[«بُرِّزَتْ»: نموده شد. آشکار گردانده شد.]]

  37. Ayah 37

    فَأَمَّا مَن طَغَىٰ

    امّا آن کسی که طغیان و سرکشی کرده باشد. [[«طَغی»: سرکشی و نافرمانی کرده باشد (نگا: نازعات / 17).]]

  38. Ayah 38

    وَآثَرَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا

    و زندگی دنیا را (برگزیده باشد و بر آخرت) ترجیح داده باشد. [[«آثَرَ»: برگزیده باشد. ترجیح داده باشد.]]

  39. Ayah 39

    فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوَىٰ

    قطعاً دوزخ جایگاه (او) است. [[«الْمَأْوی»: منزل و جایگاه.]]

  40. Ayah 40

    وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَىٰ

    و امّا آن کس که از جاه و مقام پروردگار خود ترسیده باشد، و نفس را از هوا و هوس بازداشته باشد. [[«مَقَامَ رَبِّهِ»: (نگا: رحمن / 46، ابراهیم / 14). مَقام، در اصل به معنی جایگاه اقامت است. در اینجا مراد شخص حاضر در آن است که ذات خداوند سبحان است.]]

  41. Ayah 41

    فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَىٰ

    قطعاً بهشت جایگاه (او) است.

  42. Ayah 42

    يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا

    از تو درباره‌ی قیامت می‌پرسند که در چه زمانی واقع می‌شود؟ [[«أَیَّانَ»: چه وقت؟ کی؟ «مُرْسَاهَا»: وقوع قیامت و برپا شدن آن. مصدر میمی است از إِرْساء (نگا: اعراف / 187، هود / 41).]]

  43. Ayah 43

    فِيمَ أَنتَ مِن ذِكْرَاهَا

    تو را چه آگهی و خبر از آن؟! (تو چیزی از آن نمی‌دانی). [[«فِیمَ»: مخفّف (فِی مَا) است. «ذِکْری»: خبر دادن. بیان کردن.]]

  44. Ayah 44

    إِلَىٰ رَبِّكَ مُنتَهَاهَا

    آگاهیِ از زمان قیامت، به پروردگارت واگذار می‌گردد (و اطّلاع از وقوع آن کار پروردگار تو است؛ نه تو). [[«مُنتَهی»: انتهاء. واگذاری (نگا: نجم / 14 و 42). «إِلی رَبِّکَ مُنتَهَاهَا»: چکیده مطلب این است: تنها خداوند از وقوع قیامت آگاه است و بس (نگا: اعراف / 187، لقمان / 34).]]

  45. Ayah 45

    إِنَّمَا أَنتَ مُنذِرُ مَن يَخْشَاهَا

    وظیفه‌ی تو تنها و تنها بیم دادن و هوشدار باش به کسانی است که از قیامت می‌ترسند (و روح حق‌جوئی و حق‌طلبی دارند). [[«مُنذِرُ»: بیم‌دهنده. اعلام خطرکننده. «مُنذِرُ مَن یَخْشَاهَا»: این گونه تعبیرات اشاره به این حقیقت است که اگر کسانی دچار طغیان نفسانی نشده باشند و بلکه اندیشناک بوده و آماده پذیرش حق باشند، گوش دل به اندرزهای آسمانی فرا می‌دهند، و ادلّه و برهان، خردهایشان را تکان می‌دهد (نگا: بقره / 2).]]

  46. Ayah 46

    كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحَاهَا

    روزی که آنان برپائی رستاخیز را می‌بینند (چنین احساس می‌کنند که در جهان) گوئی جز شامگاهی یا چاشتگاهی از آن درنگ نکرده‌اند و بسر نبرده‌اند. [[«لَمْ یَلْبَثُوا»: درنگ نکرده‌اند. نمانده‌اند و بسر نبرده‌اند (نگا: بقره / 259، مؤمنون / 112 و 114). «عَشِیَّةً»: شب هنگام. آخر روز. «ضُحی»: چاشتگاه. اوّل روز. «عَشِیَّةً أَوْضُحَاهَا»: مراد چند ساعتی است (نگا: یونس / 45، احقاف / 35، مؤمنون / 113). مرجع (هَا) واژه (عَشِیَّةً) است و بیانگر این است، صبحِ همان عصرگاه مراد است.]]

About the Quran

The Quran

The Quran is the holy scripture of Islam. Muslims believe that it is the literal word of Allah (سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى), revealed to the Prophet Muhammad (صلى الله عليه وسلم) over a period of 23 years. The Quran is composed of 114 Surahs (chapters) and contains 6,236 Ayat (verses). Muslim beliefs and practices are based on the Quran and the Sunnah, the teachings and example of the Prophet Muhammad (صلى الله عليه وسلم).

The Kaaba in Mecca
A mosque in South America

Meccan Surahs

The Meccan Surahs are the earliest revelations sent down to the Prophet Muhammad (صلى الله عليه وسلم). They were revealed in Mecca, hence their name. These revelations form the foundation of the Islamic faith and contain guidance for Muslims on how to live their lives. The Meccan Surahs are also notable for their poetic beauty and lyrical prose.

Medinan Surahs

The Medinan Surahs are the later Surahs that, according to Islamic tradition, were revealed in Medina after the Prophet Muhammad's (صلى الله عليه وسلم) hijra from Mecca. They were revealed by Allah (سبحانه و تعالى) when the Muslim community was larger and more developed, as opposed to their minority position in Mecca.

Stay connected

Receive regular updates

New features, translations and reminders from AskTheQuran, straight to your inbox.

We use Mailchimp to send updates. You can unsubscribe at any time. See our privacy policy.

We may receive a commission if you click on a link and buy a product, service or similar, at no extra cost to you. Details are in the disclosure policy.