Menu

Surah Al-Haqqah

The Reality

Chapter 69 of 114

تلاوت زیبای قرآن

Surah Al-Haqqah

Recited by Salaah Bukhaatir

Overview

About this Surah

The Surah has been titled after the word al-kauthar occurring in the first verse.

At a glance

Surah 69 of 114

Translation
Persian
Recitation
Salaah Bukhaatir

Ask the AI about this Surah

Commentary

Tafsir

<h2>Name</h2><p>The Surah has been titled after the word <em>al-kauthar</em> occurring in the <a href="/108/1" rel="noopener noreferrer" target="_blank">first verse</a>.</p><h2>Period of Revelation</h2><p>Ibn Marduyah has cited Hadrat Abdullah bin Abbas, Hadrat Abdullah bin az-Zubair and Hadrat Aishah as saying that this Surah is Makki. Kalbi and Muqatil also regard it as Makki, and the same is the view held by the majority of commentators. But Hadrat Hasan Al-Basri, Ikrimah, Mujahid and Qatadah regard it as Madani. Imam Al-Suyuti in <em>Al-Itqan</em> has confirmed this same view, and Imam Al-Nawawi in his commentary of the <em>Sahih</em> of Muslim has also preferred the same. The reason for this assumption is the tradition which traditionists of the rank of Imam Ahmad, Muslim, Abu Da'ud, Al Nasa'i, Ibn Abi Shaibah, Ibn al-Mundhir, Ibn Marduyah, Baihaqi and others have related from Hadrat Anas bin Malik, saying: "The Holy Prophet was among us. In the meantime he dozed; then he raised his head, smiling, according to some traditions, the people asked what for he was smiling, according to others, he himself told them that a Surah had just been revealed to him. Then, with '<em>Bismillah ir-Rahman ir-Rahim'</em>, he recited Surah Al-Kauthar; then he asked the people whether they knew what Kauthar was. When they said that Allah and his Messenger had the best knowledge, he said: 'It is a river which my Lord has granted me in Paradise.'" (The details follow under "<em>Kauthar</em> "). The basis of the reasoning from this tradition for this Surah being Madani is that Hadrat Anas belonged to Madinah, and his saying that this Surah was revealed in his presence is a proof that it was Madani.</p><p>However, in the first place, Hadrat Anas, Imam Ahmad, Bukhari, Muslim, Abu Da'ud, Tirmidhi and Ibn Jarir have related the traditions which say that this river of Paradise (<em>Al-Kauthar</em>) had been shown to the Holy Prophet (upon whom be peace) on the occasion of the <em>mi'raj</em> (ascension) and everyone knows that <em>mi'raj</em> had taken place at Makkah before the <em>hijrah</em>. Secondly, when, during the <em>mi'raj,</em> the Holy Prophet had not only been informed of this gift of Allah Almighty but also shown it, there was no reason why Surah Al-Kauthar should have been revealed in Madinah to give him the good news of it. Thirdly, if in an assembly of the Companions the Holy Prophet himself had given the news of the revelation of Surah Al-Kauthar which Hadrat Anas has mentioned in his tradition, and it meant that that Surah had been revealed for the first time then, it was not possible that well-informed Companions like Hadrat Aishah, Hadrat Abdullah bin Abbas and Hadrat Abdullah bin Zubair should have declared this Surah to be a Makki revelation and most of the commentators also should have regarded it as Makki. If the matter is considered carefully, there appears to be a flaw in the tradition from Hadrat Anas in that it does not say what was the subject under discussion in the assembly in which the Holy Prophet gave the news about Surah Al-Kauthar. It is possible that at that time, the Holy Prophet was explaining something and in that time, he was informed by revelation that that point was further explained by Surah Al-Kauthar, and he mentioned the same thing, saying that that Surah was revealed to him just then. Such incidents did take place on several occasions, on the basis of which the commentators have opined about certain verses that they were revealed twice. This second revelation, in fact, meant that the verse had been revealed earlier, but on some later occasion the Holy Prophet's attention was invited to it by revelation for the second time. In such traditions, the mention of the revelation of a certain verse is not enough to decide whether it was revealed in Makkah or Madinah, and when precisely it was revealed.</p><p>Had this tradition of Hadrat Anas not been there to cause doubt, the whole content of the Surah Al-Kauthar by itself bears evidence that it was revealed in Makkah, and in the period when the Holy Prophet was going through extremely discouraging conditions.</p><h2>Historical Background</h2><p>Before this, in Surahs Ad-Duha and Alam Nashrah, we have seen that when in the earliest phase of Prophethood, the Holy Prophet (upon whom be peace) was going through the most trying conditions when the whole nation had turned hostile, there was resistance and opposition on every side, and the Holy Prophet and a handful of his Companions did not see any remote chance of success. Allah in order to console and encourage him at that time had sent down several verses. In Surah Ad- Duha it was said: "And surely the later period (i.e. every later period) is better for you than the former period, and soon your Lord shall give you so much that you shall be well pleased." In Surah Alam Nashrah: "And We exalted your renown for you." That is, "Though the enemies are trying to defame you throughout the country, We, on the contrary, have arranged to exalt your name and fame." and: "The fact is that along with every hardship there is also ease." That is, "You should not be disheartened by the severity of conditions at this time; this period of hardships will soon pass, and the period of success and victory will follow."</p><p>Such were the conditions in which Allah by sending down Surah Al-Kauthar consoled the Holy Prophet as well as foretold the destruction of his opponents. The disbelieving Quraish said: "Muhammad (upon whom be Allah's peace) is cut off from his community and reduced to a powerless and helpless individual." According to Ikrimah when the Holy Prophet was appointed a Prophet, and he began to call the people to Islam, the Quraish said: "Muhammad (upon whom be Allah's peace and blessings) is cut off from his people as a tree is cut off from its root, which might fall to the ground any moment." (Ibn Jarir). Muhammad bin Ishaq says: "Whenever the Prophet (upon whom be peace) was mentioned before As bin Wa'il as-Sehmi, the chief of Makkah, he used to say: "Let him alone for he is only a childless man (<em>abtar</em>) with no male offspring. When he dies, there will be no one to remember him." Shamir bin Atiyyah says that Uqbah bin Abi Mu'ait, also used to say similar things about the Holy Prophet (Ibn Jarir). According to Ibn Abbas, once Ka'b bin Ashraf (the Jewish chief of Madinah) came to Makkah and the Quraish chiefs said to him: "Just see this boy, who is cut off from his people; he thinks he is superior to us, whereas we manage the Hajj, look after the Ka'bah and water the pilgrims." (Bazzar). Concerning this very incident Ikrimah reports that the Quraish had used the words <em>as-sunbur al-munbatir min qaumi-hi</em> (a weak, helpless and childless man who is cut off from his people) for the Holy Prophet. (Ibn Jarir) Ibn Sa'd and lbn Asakir have related that Hadrat Abdullah bin Abbas said: "The eldest son of the Holy Prophet (upon whom be peace) was Qasim; next to him was Zainab, next to her Hadrat Abdullah and next to him three daughters, viz. Umm Kulthum, Fatimah and Ruqayyah. Of them first Hadrat Qasim died and then Hadrat Abdullah." Thereupon As bin Wail said: "His line has come to an end: now he is <em>abtar</em> (i. e. cut of from root)." Some traditions add that As bin Wail said "Muhammad is <em>abtar</em>: he has no son to succeed him. When he dies, his memory will perish and you will be rid of him." The tradition from Ibn Abbas, which Abd bin Humaid has related, shows that Abu Jahl also had said similar words on the death of the Holy Prophet's son, Abdullah. Ibn Abi Hatim has related on the authority of Shmir bin Atiyyah that the same kind of meanness was shown by Uqbah bin Abi Mu'ait by rejoicing at this bereavement of the Holy Prophet. Ata says that when the second son of the Holy Prophet died, his own uncle, Abu Lahab (whose house was next to his) hastened to the pagans and gave them the "good news": <em>Batira Muhammadun al-lail</em> :"Muhammad has become childless this night, or he is cut off from root."</p><p>Such were the disturbing conditions under which Surah Al-Kauthar was sent down. The Quraish were angry with him because he worshiped and served only Allah and repudiated their idolatry publicly. For this very reason he was deprived of the rank, esteem and honor that he enjoyed among his people before Prophethood and was now cut off from his community. The handful of his Companions also were helpless, poor people who were being persecuted and tyrannized. Furthermore, he was bereaved by the death of two sons, one after the other, at which the near relatives and the people of his clan, brotherhood and neighborhood were rejoicing and uttering such words that were disheartening and disturbing for a noble person who had treated even his enemies most kindly. At this, Allah just in one sentence of this brief Surah gave him the good news, better news than that which has ever been given to any man in the world, besides the decision that it will be his opponents who will be cut off from their root and not he.</p>

Verse by verse

Surah Al-Haqqah · The Reality

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

  1. Ayah 1

    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ الْحَاقَّةُ

    رخداد راستین! [[«ألْحَآقَّةُ»: یکی از نامهای قیامت است. از آنجا که قیامت حتماً و قطعاً فرا می‌رسد و حقیقت و واقعیّت دارد، بدین نام خوانده شده است.]]

  2. Ayah 2

    مَا الْحَاقَّةُ

    رخداد راستین چگونه رخدادی است؟! [[«مَا»: مبتدا، و (أَلْحَآقَّةُ) خبر مبتدا است، و جمله (مَاحاقّه) خبر (ألْحَآقَّةُ) در آیه قبلی است.]]

  3. Ayah 3

    وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحَاقَّةُ

    تو چه می‌دانی رخداد راستین چگونه رخدادی است؟! [[«مَآ أَدْرَاکَ»: چه چیز تو را متوجّه کرده است؟ تو کَی می‌دانی؟ قیامت جزو غیب است و غیب دان تنها خدا است. فرا رسیدن قیامت و چگونگی آن، برای انسانها که زندانیان زندان دنیایند، معمّا و راز سربه مهری است. تکرار واژگان و شیوه سخن بدین گونه که در این سه آیه است، برای بیان عظمت مسأله و تأکید بر یقینی بودن آن است. در تعبیرات روزمرّه خود، گاهی می‌گوئیم: فلان کس انسان است! چه انسانی؟ تو چه می‌دانی چگونه انسانی است؟ یعنی حدّ و مرزی برای توصیف انسانیّت او نیست. در اینجا دنباله کلام، یا بحث از قیامت و چگونگی‌آن قطع می‌گردد و راز بود و راز ماند.]]

  4. Ayah 4

    كَذَّبَتْ ثَمُودُ وَعَادٌ بِالْقَارِعَةِ

    قوم ثمود و قوم عاد (رخداد راستین) درهم کوبنده را تکذیب کردند. [[«الْقَارِعَةَ»: یکی از نامهای قیامت است. از آنجا که جهان را در هم می‌کوبد و حوادث و اهوال آن مردمان را فرا می‌گیرد، بدان نام خوانده شده است.]]

  5. Ayah 5

    فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهْلِكُوا بِالطَّاغِيَةِ

    در نتیجه قوم ثمود با عذاب سرکش و سهمگین (صاعقه) نابود گشتند. [[«ثَمُودُ»: قوم پیغمبری به نام صالح بودند. «الطَّاغِیَة»: حادثه و بلائی که شدّت آن از حدّ در گذرد. مراد صاعقه مذکور در (فصّلت / 13) است. صاعقه هم همیشه با لرزش و صدای مهیب همراه است، لذا در (اعراف / 78) رَجْفه، و در (هود / 67) صَیْحَه ذکر شده است.]]

  6. Ayah 6

    وَأَمَّا عَادٌ فَأُهْلِكُوا بِرِيحٍ صَرْصَرٍ عَاتِيَةٍ

    و قوم عاد به وسیله‌ی تندباد سرد و سرکش و پر سر و صدای ویرانگری نابود شدند. [[«عَادٌ»: قوم پیغمبری به نام هود بودند. «صَرْصَرٍ»: باد تند و ویرانگر و سرد و پر سر و صدا. «عَاتِیَةٍ»: سرکش. سخت ویرانگر.]]

  7. Ayah 7

    سَخَّرَهَا عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيَالٍ وَثَمَانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومًا فَتَرَى الْقَوْمَ فِيهَا صَرْعَىٰ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍ

    خداوند چنین تندبادی را هفت شب و هشت روز پیاپی بر آنان گمارد. (اگر در آنجا می‌بودی) در این مدّت مردمان را می‌دیدی که روی زمین افتاده‌اند و انگار تنه‌های پوک و توخالی درختان خرمایند. [[«سَخَّرَهَا»: باد را مسلّط کرد. باد را گمارد. «حُسُوماً»: پی در پی. ریشه کن کننده و خانمانسوز. حال ضمیر (هَا) یا صفت (سَبْعَ و ثَمانِیَةَ) و یا مفعول مطلق فعل محذوفی است. این واژه جمع حاسِم است، و یا این که مصدر ثلاثی مجرّد است. «فِیهَا»: در آن‌روزها. درآنجاها. در گذر باد. «صَرْعی»: جمع صَریع، روی زمین‌افتاده. نقش زمین شده. مرده. حال است. «أَعْجَازُ»: (نگا: قمر / 20). «خَاوِیَةٍ»: فروتپیده (نگا: بقره / 259، کهف / 42، حجّ / 45، نمل / 52). پوک و توخالی. در اینجا مراد پوسیده و متلاشی است.]]

  8. Ayah 8

    فَهَلْ تَرَىٰ لَهُم مِّن بَاقِيَةٍ

    آیا کسی را می‌بینی که از ایشان بر جای مانده باشد. [[«باقِیَةٍ»: باقیمانده. بر جای. در اصل: مِن بَقِیَّةٍ بَاقِیَةٍ، یا این که مِن نَّفْسٍ بَاقِیَةٍ. یا به معنی بقاء و اثر است. مصدری است همچون طَاغِیَة، به معنی طغیان (نگا: اعراب القرآن درویش).]]

  9. Ayah 9

    وَجَاءَ فِرْعَوْنُ وَمَن قَبْلَهُ وَالْمُؤْتَفِكَاتُ بِالْخَاطِئَةِ

    فرعون و کسانی که پیش از او بودند، و همچنین اهالی شهرها و آبادیهای زیر و روشده‌ی (قوم لوط) مرتکب گناهان بزرگ شدند. [[«جَآءَ ... بِالْخَاطِئَةِ»: گناه ورزیدند. مرتکب گناه شدند. «الْمُؤْتَفِکَاتُ»: جمع مُؤْتَفِکَة، شهرها و آبادیهای زیر و رو شده (نگا: توبه / 70، نجم / 53). در اینجا مراد اهالی آنجا، یعنی قوم لوط است. «الْخَاطِئَةِ»: خطا. مراد کفر و شرک و ظلم و فساد و انواع گناهان است. مصدر ثلاثی مجرّد است، همچون عَافِیَة و عاقِبَة.]]

  10. Ayah 10

    فَعَصَوْا رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رَّابِيَةً

    آنان با فرستاده‌ی پروردگارشان به مخالفت برخاستند، و خداوند ایشان را به سختی فرو گرفت (و به عذاب شدیدی گرفتار ساخت). [[«أَخْذَةً»: گرفتار کردن. فرو گرفتن. «رَابِیَةً»: فوق العاده شدید. زیاد و فراوان.]]

  11. Ayah 11

    إِنَّا لَمَّا طَغَى الْمَاءُ حَمَلْنَاكُمْ فِي الْجَارِيَةِ

    ما بدان گاه که (در طوفان نوح) آب طغیان کرد (و از حدّ معمول فراتر رفت، نیاکان) شما را سوار کشتی کردیم. [[«حَمَلْنَاکُمْ»: شما را حمل کردیم. این تعبیر کنایه از اسلاف و نیاکان ما است. چرا که اگر آنان نجات نمی‌یافتند، ما نیز امروزه وجود نداشتیم. «الْجَارِیَةِ»: کشتی (نگا: ذاریات / 3، شوری / 32، رحمن / 24).]]

  12. Ayah 12

    لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ

    تا آن (حادثه‌ی نجات مؤمنان و غرق شدن کافران، درس عبرتی و) مایه‌ی اندرزی، برای شما بوده و گوشهای شنوا آن را فرا گیرند و به خاطر سپرند. [[«تَذْکِرَةً»: پند و اندرز. درس عبرت (نگا: طه / 3، واقعه / 73). «وَاعِیَةٌ»: شنوا و نگاه دارنده. به خاطر سپارنده (نگا: / 37).]]

  13. Ayah 13

    فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ نَفْخَةٌ وَاحِدَةٌ

    هنگامی که یک دم در صور دمیده شود. [[«نَفْخَةٌ وَاحِدَةٌ»: یک دم. دمیدن نفخه نخستین در صور مراد است.]]

  14. Ayah 14

    وَحُمِلَتِ الْأَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَاحِدَةً

    و زمین و کوهها از جا برداشته شوند و یکباره در هم کوبیده و متلاشی گردند. [[«دَکَّةً»: یکباره در هم کوبیدن و پخش و پراکنده کردن (نگا: اعراف / 143، کهف / 98). «الْجِبَالُ»: ذکر کوهها بعد از زمین، مراد همواریها و ناهمواریهای زمین است که به هم می‌خورند و صاف می‌گردند (نگا: طه / 106 و 107).]]

  15. Ayah 15

    فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ

    بدان هنگام است که آن واقعه (ی بزرگ قیامت در جهان) رخ می‌دهد (و رستاخیز بر پا می‌شود). [[«فَیَوْمَئِذٍ»: این آیه، جواب شرط (إِذا) است.]]

  16. Ayah 16

    وَانشَقَّتِ السَّمَاءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ وَاهِيَةٌ

    و آسمان از هم می‌شکافد و می‌پراکند، و در آن روز سست و نااستوار می‌گردد. [[«إنشَقَّتْ»: از هم می‌شکافد و متفرّق می‌گردد. «وَاهِیَةٌ»: سست و شُل (نگا: رحمن / 37).]]

  17. Ayah 17

    وَالْمَلَكُ عَلَىٰ أَرْجَائِهَا ۚ وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ

    و فرشتگان در اطراف و کناره‌های آسمان (جدید آن روزی) قرار می‌گیرند، و در آن روز، هشت فرشته، عرش پروردگارت را بر فراز سر خود بر می‌دارند. [[«الْمَلَکُ»: فرشتگان. اسم جنس است و در اینجا معنی جمع دارد. «أَرْجَآئِهَا»: أَرْجَآء جمع رَجیِّ، یا رَجا، کناره‌ها، جوانب و اطراف. ضمیر (ها) به آسمان جدید آن روز بر می‌گردد (نگا: المصحف المیسّر). «ثَمَانِیَةٌ»: عرش، بردارندگان عرش، ملائکه، کرسی، قلم، لوح، و مانند اینها از غیبیّات است و ما بدانها ایمان داریم و از چند و چون و کم و کیف آنها بی‌خبریم.]]

  18. Ayah 18

    يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لَا تَخْفَىٰ مِنكُمْ خَافِيَةٌ

    در آن روز (برای حساب و کتاب، به خدا) نموده می‌شوید، و (چه رسد به کارهای آشکارتان) چیزی از کارهای نهانیتان مخفی و پوشیده نمی‌ماند. [[«تُعْرَضُونَ»: عرضه می‌شوید. نموده می‌شوید (نگا: غافر / 46، شوری / 45). بسان می‌گردید (نگا: هود / 18). «لا تَخْفی مِنکُمْ خَافِیَةٌ»: هیچ نهانی از نهانیهای شما بر خدا پنهان نمی‌ماند. هیچ کاری مخفی و نهانی از کارهایتان بر خودتان و بر دیگران پنهان نمی‌ماند (نگا: طارق / 9).]]

  19. Ayah 19

    فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ هَاؤُمُ اقْرَءُوا كِتَابِيَهْ

    و امّا هر کس که نامه‌ی اعمالش به دست راست او داده شود، (فریاد شادی سر می‌دهد و) می‌گوید: (ای اهل محشر! بیائید) نامه‌ی اعمال مرا بگیرید و بخوانید! [[«هَآؤُمُ»: بگیرید!. (هَآء) اسم الفعل است و به معنی (بگیرید). واژه (م) بیانگر جمع بودن مخاطب است که افراد پیرامون او هستند. «کِتَابِیَهْ»: حرف (ه) در آخر این واژه و واژه‌های: حِسَابِیَهْ، و مَالِیَهْ، و سُلْطَانِیَهْ در آیات بعدی، هاء سکته نامیده می‌شود و معنی خاصّی ندارد.]]

  20. Ayah 20

    إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَاقٍ حِسَابِيَهْ

    آخر من می‌دانستم که (رستاخیزی در کار است و) من با حساب و کتاب خود رویاروی می‌شوم. [[«ظَنَنتُ»: به یقین می‌دانستم. «مُلاقٍ»: ملاقات کننده. رویاروی شونده.]]

  21. Ayah 21

    فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ

    پس او در زندگی رضایت بخشی خواهد بود. [[«رَاضِیَةٍ»: رضایت بخش.]]

  22. Ayah 22

    فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ

    در میان باغ والای بهشت، جایگزین خواهد شد. [[«فِی جَنَّةٍ عَالِیَةٍ»: این آیه، بدل (فی عِیشَةٍ رَاضِیَةٍ) است.]]

  23. Ayah 23

    قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ

    میوه‌های آن در دسترس است. [[«قُطُوف»: جمع قِطْف، به معنی میوه‌های چیده شده، ولی در اینجا به معنی میوه‌هائی است که آماده چیدن است. «دَانِیَةٌ»: نزدیک. در دسترس.]]

  24. Ayah 24

    كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئًا بِمَا أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخَالِيَةِ

    در برابر کارهائی که در روزگاران گذشته (ی دنیا) انجام می‌داده‌اید. بخورید و بنوشید، گوارا باد! [[«هَنِیئاً»: گوارا. گوارا باد. «بِمَا»: در مقابل چیزی که. در برابر کارهائی که. «أَسْلَفْتُمْ»: پیشاپیش فرستاده‌اید و تقدیم داشته‌اید (نگا: یونس / 30). «الْخَالِیَةِ»: گذشته. مراد روزگاران دنیا است.]]

  25. Ayah 25

    وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتَابِيَهْ

    و امّا کسی که نامه‌ی اعمالش به دست چپش داده شود، می‌گوید: ای کاش هرگز نامه‌ی اعمالم به من داده نمی‌شد! [[«شِمَال»: دست چپ.]]

  26. Ayah 26

    وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِيَهْ

    و هرگز نمی‌دانستم که حساب من چیست! [[«مَا»: اسم استفهام و مبتدا است.]]

  27. Ayah 27

    يَا لَيْتَهَا كَانَتِ الْقَاضِيَةَ

    ای کاش پایان بخشِ عمرم، همان مرگ بود و بس! [[«لَیْتَهَا»: ضمیر (هَا) به (مَوْتَة) یعنی مرگ بر می‌گردد. شخص کافر آرزو می‌کند که همان گونه که عقیده داشت، مرگ آخرین لحظات عمر بود، و دیگر زنده شدنی در میان نبود. یا این که ضمیر (هَا) به (حَالَة) و وضع کنونی او بر می‌گردد که از مقام پیدا است. در این صورت معنی آیه چنین است: ای کاش مرگم فرا می‌رسید و هم اکنون می‌مُردم!. «الْقَاضِیَة»: پایان دهنده. قطع کننده رشته حیات.]]

  28. Ayah 28

    مَا أَغْنَىٰ عَنِّي مَالِيَهْ ۜ

    دارائی من، مرا سودی نبخشید، و به درد (بیچارگی امروز) من نخورد. [[«مَا أَغْنی»: (نگا: اعراف / 48، حجر / 84، شعراء / 207).]]

  29. Ayah 29

    هَلَكَ عَنِّي سُلْطَانِيَهْ

    قدرت من، از دست من برفت! (و دلیل و برهان من، پوچ و نادرست از آب درآمد!). [[«سُلْطَانِیَهْ»: سلطان، عبارت از سُلطه و قدرت است. مراد، هم صحّت بدنی و هم قدرت مقام و هم نفوذ کلام است. دلیل و برهان. در این صورت مراد این است که حجّت و برهان دنیوی او باطل بوده و هم اینک عکس آن ثابت شده است.]]

  30. Ayah 30

    خُذُوهُ فَغُلُّوهُ

    (خدا به فرشتگان نگهبان دوزخ دستور می‌فرماید:) او را بگیرید و به غل و بند و زنجیرش کشید. [[«غُلُّوهُ»: غل و بند و زنجیرش کنید (نگا: اعتراف / 157، رعد / 5، سبأ / 33).]]

  31. Ayah 31

    ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ

    سپس او را به دوزخ بیندازید. [[«صَلُّوهُ»: او را داخل آتش کنید (نگا: نساء / 10، ابراهیم / 29، یس / 64).]]

  32. Ayah 32

    ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعًا فَاسْلُكُوهُ

    سپس او را با زنجیری ببندید و بکَشید که هفتاد ذراع درازا دارد. [[«سِلْسِلَةٍ»: زنجیر. «ذَرْع»: اندازه و درازا. اندازه گرفتن. «سَبْعُونَ»: هفتاد. مراد تکثیر است. «ذِرَاعاً»: فاصله آرنج تا نوک انگشتان دست. ارش. «أسْلُکُوهُ»: جایگزینش کنید. داخلش کنید.]]

  33. Ayah 33

    إِنَّهُ كَانَ لَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظِيمِ

    چرا که او به خداوند بزرگ ایمان نمی‌آورد. [[«کَانَ لا یُؤْمِنُ»: در سراسر زندگی دنیویش، ایمان و باور نداشت.]]

  34. Ayah 34

    وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْكِينِ

    و مردمان را به دادن خوراک به بینوا، تشویق و ترغیب نمی‌کرد. [[«لا یَحُضُّ»: تشویق نمی‌کرد. ترغیب نمی‌نمود. «طَعَامِ»: به معنی اطعام، یعنی خوراک دادن است، یا این که مضافی همچون (بذل) محذوف است.]]

  35. Ayah 35

    فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هَاهُنَا حَمِيمٌ

    لذا امروز در اینجا یار مهربانی ندارد. [[«حَمِیمٌ»: دوست صمیمی. یار مهربان (نگا: شعراء / 101، غافر / 18، فصّلت / 34).]]

  36. Ayah 36

    وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِينٍ

    و خوراکی هم ندارد مگر از زردابه و خونابه (ی دوزخیان). [[«غِسْلِینٍ»: چرک و خون. شوخابه. خونابه. زردابه. ریم. دوزخیان دارای مکان و عذاب مختلفی هستند و هریک از (ضَرِیع) و (زَقُّوم) و (غِسْلِین) غذای گروهی از ایشان است. یا این که هر یک از اینها - که در حقیقت خوراک نیست - به همه دوزخیان داده می‌شود، و خوراک ایشان همچون چیزهائی است (نگا: التفسیر القرآنی للقرآن).]]

  37. Ayah 37

    لَّا يَأْكُلُهُ إِلَّا الْخَاطِئُونَ

    چنین خوراکی را جز بزهکاران نمی‌خورند. [[«الْخَاطِئُونَ»: مجرمان و بزهکاران. خطاکاران.]]

  38. Ayah 38

    فَلَا أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ

    سوگند می‌خورم به آنچه می‌بینید! [[«لآ أُقْسِمُ»: (نگا: واقعه / 75).]]

  39. Ayah 39

    وَمَا لَا تُبْصِرُونَ

    و سوگند می‌خورم به آنچه نمی‌بینید! [[«بِمَا تُبْصِرُونَ ... وَ مَا لا تُبْصِرُونَ»: مراد از دیدنیها و نادنیها، همه مخلوقات و موجودات است.]]

  40. Ayah 40

    إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ

    این (قرآن از سوی خدا آمده است و) گفتاری است (که) از (زبان) پیغمبر بزرگواری (به نام محمّد، پخش و تبلیغ می‌شود). [[«إِنَّهُ»: قرآن. «رَسُولٍ»: مراد پیغمبر اسلام است که از سوی خداوند مبلّغِ کلام آسمانی است (نگا: حاقّه / 43).]]

  41. Ayah 41

    وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ ۚ قَلِيلًا مَّا تُؤْمِنُونَ

    و سخن هیچ شاعری نیست (چنان که شما گمان می‌برید. اصلاً) شما کمتر ایمان می‌آورید (و به دنبال حق و حقیقت می‌افتید). [[«قَلِیلاً مَّا تُؤْمِنُونَ»: (نگا: بقره / 88).]]

  42. Ayah 42

    وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ ۚ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ

    و گفته‌ی هیچ غیبگو و کاهنی نیست. اصلاً شما کمتر پند می‌گیرید (و یادآور حق و حقیقت می‌گردید، و درست و نادرست را فرق می‌نهید). [[«قَلِیلاً مَّا تَذَکَّرُونَ»: (نگا: اعراف / 3، نمل / 62، غافر / 58).]]

  43. Ayah 43

    تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ

    (بلکه کلامی است که) از جانب پروردگار جهانیان نازل شده است. [[«تَنزِیلٌ»: (نگا: شعراء / 192، سجده / 2، یس / 5).]]

  44. Ayah 44

    وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الْأَقَاوِيلِ

    اگر پیغمبر پاره‌ای سخنان را به دروغ بر ما می‌بست. [[«الأَقَاوِیلِ»: جمع أَقْوال، و آن جمع قَوْل است همچون اَبابیت جمع اَبْیات، و اَناعیم جمع اَنْعام. این واژه بیشتر به سخنان دروغین گفته می‌شود.]]

  45. Ayah 45

    لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِالْيَمِينِ

    ما دست راست او را می‌گرفتیم. [[«الْیَمِینِ»: دست راست. مراد دست راست پیغمبر است (نگا: روح المعانی، روح البیان، کشّاف). منظور جلوگیری از تعدّی به کلام خدا است. همان گونه که می‌گویند: جلو دستش را بگیرید.]]

  46. Ayah 46

    ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِينَ

    سپس رگ دلش را پاره می‌کردیم. [[«الْوَتِینَ»: شاهرگ قلب که خون را به تمام اعضاء بدن می‌رساند و اگر قطع شود مرگ انسان آنی و حتمی است.]]

  47. Ayah 47

    فَمَا مِنكُم مِّنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَاجِزِينَ

    و کسی از شما نمی‌توانست مانع (این کار ما در باره‌ی) او شود (و مرگ را از او باز دارد). [[«حَاجِزِینَ»: جمع حاجِز، به معنی مانِع و رادِع. بازدارندگان. جلوگیری کنندگان. خبر (مَا) است.]]

  48. Ayah 48

    وَإِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ

    مسلّماً قرآن پند و اندرز پرهیزگاران است. [[«تَذْکِرَةٌ»: (نگا: طه / 3).]]

  49. Ayah 49

    وَإِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ

    ما قطعاً می‌دانیم که برخی از شما (قرآن را) تکذیب می‌کنند. [[«مُکَذِّبِینَ»: تکذیب کنندگان.]]

  50. Ayah 50

    وَإِنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَى الْكَافِرِينَ

    آخر قرآن، مایه‌ی حسرت و سبب اندوه کافران است. [[«إِنَّهُ»: این که قرآن.]]

  51. Ayah 51

    وَإِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ

    قرآن، یقینِ راستین (و حق و حقیقت فرو فرستاده‌ی جهان آفرین) است. [[«حَقُّ الْیَقِینِ»: (نگا: واقعه / 95).]]

  52. Ayah 52

    فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ

    حال که چنین است. با ذکر نام پروردگار بزرگوار خود، خدا را تسبیح و تقدیس کن. [[«فَسَبِّحْ»: (نگا: آل‌عمران / 41، حجر / 98، طه / 130). «بِاسْمِ»: به وسیله نام. با بردن نام.]]

About the Quran

The Quran

The Quran is the holy scripture of Islam. Muslims believe that it is the literal word of Allah (سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى), revealed to the Prophet Muhammad (صلى الله عليه وسلم) over a period of 23 years. The Quran is composed of 114 Surahs (chapters) and contains 6,236 Ayat (verses). Muslim beliefs and practices are based on the Quran and the Sunnah, the teachings and example of the Prophet Muhammad (صلى الله عليه وسلم).

The Kaaba in Mecca
A mosque in South America

Meccan Surahs

The Meccan Surahs are the earliest revelations sent down to the Prophet Muhammad (صلى الله عليه وسلم). They were revealed in Mecca, hence their name. These revelations form the foundation of the Islamic faith and contain guidance for Muslims on how to live their lives. The Meccan Surahs are also notable for their poetic beauty and lyrical prose.

Medinan Surahs

The Medinan Surahs are the later Surahs that, according to Islamic tradition, were revealed in Medina after the Prophet Muhammad's (صلى الله عليه وسلم) hijra from Mecca. They were revealed by Allah (سبحانه و تعالى) when the Muslim community was larger and more developed, as opposed to their minority position in Mecca.

Stay connected

Receive regular updates

New features, translations and reminders from AskTheQuran, straight to your inbox.

We use Mailchimp to send updates. You can unsubscribe at any time. See our privacy policy.

We may receive a commission if you click on a link and buy a product, service or similar, at no extra cost to you. Details are in the disclosure policy.